Aanpak
De stadsvisie zal stap voor stap tot stand komen, waarbij een trechter gehanteerd wordt: van abstract naar concreet. Uiteindelijk resulteert dit een stadvisie waarin enerzijds op hoofdlijnen een toekomstbeeld is geschetst voor Enkhuizen in 2030 en anderzijds meer concrete uitspraken worden gedaan over hoe dit toekomstbeeld ingevuld wordt op de kortere termijn.
In de eerste plaats zal er een inventarisatie gemaakt worden van politiek relevante keuzevragen en dilemma’s. Dit zal plaatsvinden aan de hand van brainstormsessies met experts en opinieleiders. In deze sessies worden vragen en dilemma’s verzameld, waarover een uitspraak van belang is voor de stad Enkhuizen. Vragen en dilemma’s die prikkelen en waarbij echt wat te kiezen valt. Vragen en dilemma’s die leven in de stad en die ook goed inzichtelijk te maken zijn voor deelnemers aan de participatietrajecten.
Vervolgens zullen drie scenario’s ontwikkeld worden over de stad Enkhuizen in 2030, waaraan de vragen en dilemma’s gekoppeld zullen worden. Door middel van discussie in een eerste participatietraject hierover zal duidelijk worden hoe de toekomst van Enkhuizen er op hoofdlijnen uit moet komen te zien. Wil Enkhuizen nadrukkelijk een stad zijn waarin gewoond wordt? Of liever de recreatieve functie tot speerpunt verheffen? Of wordt Enkhuizen een stad waarin de economische ontwikkeling centraal staan? Langs de scenario’s wonen, werken en recreëren en met behulp van dilemma’s zullen de politiek relevante keuzevragen op hoofdlijnen beantwoord worden.
Alle inwoners, bedrijven en organisaties van Enkhuizen worden in het eerste participatietraject betrokken bij de discussie over het gewenste toekomstscenario voor Enkhuizen. De participatie zal georganiseerd worden aan de hand van doelgroepen. Verschillende doelgroepen vragen hierbij om een verschillende aanpak. Basisschooljeugd zal anders uitgedaagd worden om mee te denken over de toekomst van Enkhuizen dan bedrijven. Sommige doelgroepen zullen betrokken moeten worden in hun eigen omgeving, andere doelgroepen juist niet. Maatwerk en diversiteit in de aanpak zal het proces in deze fase inspirerend en afwisselend maken.
Het eerste participatietraject zal leiden tot een voorkeursscenario voor Enkhuizen in 2030. De volgende stap is de uitwerking van dit voorkeursscenario. Deze uitwerking zal zich grofweg richten op enerzijds fysiek/ economische aspecten (zoals de structuurvisie voor de binnenstad) en anderzijds op sociale aspecten. Voor deze aanpak wordt gekozen, om het mogelijk te maken dat betrokkenen met verschillende interessegebieden gericht een concrete bijdrage kunnen leveren op die aspecten die zij het meest van belang achten. Een tweede voordeel van deze uitwerking is dat de uitwerking m.b.t. de fysiek/ economische aspecten kan fungeren als structuurvisie die als onderlegger dient voor het bestemmingsplan binnenstad.
Bovenstaande betekent dat er in totaal twee participatietrajecten plaats zullen vinden. Eén aan de hand van scenario’s om op hoofdlijnen een toekomstbeeld te formuleren, waarbij voor verschillende doelgroepen zoals jongeren, ouderen of ondernemers een aanpak op maat centraal staat. Een tweede participatietraject richt zich op de uitwerking van het voorkeursscenario, waarbij de participatie verloopt langs verschillende inhoudelijke aspecten (diverse locaties en beleidsvelden).
Voorwaarden voor een succesvol proces naar een stadsvisie
Keuzevrijheid
Het proces om te komen tot een stadsvisie voor Enkhuizen door middel van participatie kan alleen succesvol zijn, als de inwoners, bedrijven en organisaties in Enkhuizen ook in voldoende mate de gelegenheid krijgen om hun visie op de toekomst van Enkhuizen te geven. Dat betekent dat er keuzeruimte moet zijn. Het voorleggen van “dichtgetimmerde” opties kan ertoe leiden dat participanten afhaken, omdat zij hun ideeën in de voorgelegde opties niet kwijt kunnen. Keuzemogelijkheden zijn daarom essentieel. Tegelijkertijd zal er enige sturing in het proces plaats moeten vinden, omdat de keuzen wel gerelateerd dienen te worden aan feitelijke gegevens. Ook het tijdselement in het proces vraagt om enige sturing in de keuzemogelijkheden. In de participatietrajecten zal daarom de balans gezocht moeten worden tussen die keuzevrijheid enerzijds en enige mate van sturing in het proces anderzijds.
Rollen en verantwoordelijkheden duidelijk
Een tweede voorwaarde voor een succesvol proces naar een stadsvisie is het vastleggen van rollen en verantwoordelijkheden in het proces. Traditiegetrouw ligt de nadruk in het besluitvormingsproces bij het college en de gemeenteraad. De stadsvisie zal uiteindelijk ook besluitvormend door de gemeenteraad vastgesteld worden. Hier gaat in tegenstelling tot de reguliere besluitvorming een uitgebreider proces aan vooraf waarin burgers, belanghebbenden, organisaties en bedrijven aan zet zijn (participatie). Gedurende de periode dat de participatie loopt, zal de gemeenteraad en het bestuur terughoudend moeten zijn met hun inbreng en sturing. Het woord is in deze periode immers aan de stad.
Als de participatietrajecten ten einde zijn, is de politiek aan zet om alles wat ingebracht is te wegen, af te zetten tegen het algemene belang van de stad als geheel en hier besluitvormend over te spreken.
Tijdens het besluitvormend vaststellen van de (concept) stadsvisie is de raad aan zet. Alle betrokkenen, inwoners, bedrijven en organisatie hebben dan tijdens het uitgebreide participatietraject hun mening kunnen geven. daarom zal tijdens het definitief vaststellen van de stadsvisie in commissie en raad (november en december 2009) geen inspraak in de raadszaal meer plaatsvinden.
Inpassing formele belangenweging
Een derde voorwaarden voor een goed proces naar een Enkhuizense stadsvisie betreft de invulling van participatie door zoveel mogelijk betrokkenen enerzijds en de formele belangenweging van belanghebbenden anderzijds. Aan de participatietrajecten kunnen alle inwoners, bedrijven en organisaties in Enkhuizen mee doen. De formele belangenweging van belanghebbenden dient in het traject echter wel geborgd te worden. De Algemene wet bestuursrecht schrijft namelijk voor (artikel 3:4) dat belangen van direct betrokkenen (belanghebbenden) gewogen moeten worden. Dit zal aan de orde zijn bij het concretiseren van het voorkeursscenario (tweede participatietraject), met name waar het gaat om de concretisering op fysiek/ economische aspecten, aangezien deze zal gaan fungeren als structuurvisie voor het bestemmingsplan binnenstad. Er is op voorhand geen garantie dat belanghebbenden participeren in de participatietrajecten. Daarom zal er in het proces separaat een finale belangentoets in het kader van de wet meegenomen worden.
Proces in grote lijnen
Op basis van het voorgaande zal het proces naar een stadsvisie voor Enkhuizen er als volgt uit zien:
- Procesplan vaststellen in gemeenteraad.
- Brainstormsessies met experts/ opinieleiders, inventarisatie politiek relevante keuzevragen/ dilemma’s.
- Drie scenario’s realiseren (wonen, werken, recreëren) op basis waarvan de politiek relevante keuzevragen/ dilemma’s voorgelegd kunnen worden.
- Drie scenario’s ter meningsvormende bespreking in raadscommissie.
- 1e Participatietraject: discussie op hoofdlijnen over de 3 scenario’s en politiek relevante keuzevragen/ dilemma’s.
- Het 1e participatietraject leidt tot een voorkeursscenario, waarbij keuzen op hoofdlijnen inzichtelijk zijn gemaakt
- Voorkeursscenario ter informerende bespreking in raadscommissie.
- 2e Participatietraject: verdieping van aspecten uit het voorkeursscenario aan de hand van thema’s (diverse locaties en beleidsvelden).
- Concept stadsvisie waarin zowel de hoofdlijnen als de uitwerking op basis van de participatietrajecten is verwerkt voorleggen aan raadscommissie en gemeenteraad (geen inspraak).
- Finale belangentoets op basis van het concept in het kader van de Algemene Wet Bestuursrecht.
- Vaststellen definitieve stadsvisie in commissie en raad.
Tijdslijn gedetailleerd
|
datum
|
Activiteit
|
|
29 april
|
procesplan in college
|
|
19 Mei 2008
|
procesplan in commissie
|
|
10 Juni 2008
|
procesplan in raad
|
|
Juni- 15 Juli
|
Aanbesteding begeleidend bureau
|
|
15 Juli t/m augustus 2008
|
Voorbereiden expertmeetings/ brainstormsessies met deskundigen, verzamelen informatie over de fysieke en sociale kaart van Enkhuizen en voorbereiden scenario’s
|
|
1-15 September 2008
|
start traject stadsvisie en brainstormsessies/ expertmeeting(s) met deskundigen en opinieleiders
Doel:
- Inventariseren van de politiek relevante keuzevragen/ dilemma’s
|
|
15 september – 15 oktober
|
1. uitwerking brainstormsessies
Doel:
- Formuleren van de politiek relevante keuzevragen voor de toekomst van Enkhuizen
- ontwikkelen van 3 globale scenario’s die geschikt zijn om de politiek relevante keuzevragen/ dilemma’s op basis van participatie te bediscussiëren
2. Voorbereiden van het eerste participatietraject voor verschillende doelgroepen, opzetten communicatie enz.
|
|
15 oktober- 28 oktober
|
Voorstel politiek relevante keuzevragen, scenario’s en aanpak 1e participatietraject in MT en vaststelling door het college
|
|
17 november 2008
|
Voorstel 3 scenario’s in commissie ter informerende bespreking
|
|
24 november tot 1 februari 2009
|
Uitvoering 1e participatietraject aan de hand van scenario’s en dilemma’s
|
|
1 februari – 15 februari 2009
|
Vertaling 1e participatietraject naar voorstel voorkeursscenario
|
|
18 februari- 24 februari 2009
|
Voorkeursscenario met onderbouwing in MT en vaststelling door het College
|
|
22 maart 2009
|
Voorkeursscenario in commissie ter informerende bespreking. Hiermee is eigenlijk de Stadsvisie vastgesteld
|
|
1april – 15 mei 2009
|
Uitvoering 2e participatietraject: uitwerking/ concretisering van het voorkeursscenario aan de hand van thema’s (fysiek/ economisch en sociaal)
Doel:
1. uitwerking/ concretisering van het voorkeursscenario m.b.t. fysiek/ economische aspecten. Deze uitwerking is integraal onderdeel van de stadsvisie, en fungeert tegelijkertijd als structuurvisie in het kader van de wet op de ruimtelijke ordening (WRO).
2. Uitwerking/ concretisering van het voorkeursscenario m.b.t. sociale aspecten.
|
|
15 mei – 1 september 2009
|
Formuleren van concept stadsvisie, waarin de hoofdlijnen (voorkeursscenario) en de uitwerking op basis van de participatietrajecten geformuleerd en gepresenteerd worden.
- beschrijving stadsvisie op hoofdlijnen (voorkeursscenario)
- Uitwerking beschrijven m.b.t. fysiek/ economische aspecten ( = structuurvisie)
- Uitwerking beschrijven sociale aspecten
|
|
1 september t/m 8 september 2009
|
Concept stadsvisie in MT en College
|
|
21 september 2009
|
Concept stadsvisie in commissie
|
|
6 oktober 2009
|
Concept stadsvisie in raad. Dit is de centrale politieke besluitvorming
|
|
7 oktober t/m 21 oktober 2009
|
Finale (wettelijke) belangentoets aan de hand van schriftelijke ronde voor direct belanghebbenden
|
|
21 oktober t/m 27 oktober
|
Analyse van ingekomen reacties
|
|
28 oktober- 3 november
|
Definitieve stadsvisie in MT en College
|
|
16 november 2009
|
Definitieve stadsvisie in commissie (geen inspraak mogelijk)
|
|
1 december 2009
|
Definitieve stadsvisie in raad (geen inspraak mogelijk)
|
|
Januari/februari 2010
|
Vaststelling bestemmingsplan centrum
Geen inspraak of beginspraak (dat is al geweest) maar alleen ter visie legging volgens AWB
|
